Koster, Martin

Martin Koster is in 1950 in Avereest geboren in een krudeniersgezin. Hij hef naor de hbs in Zwolle gaon en in de jaoren ’70 hef e an de Rieksuniversiteit in Stad de onderwiesakte m.o. Nederlaands haold. Hij hef as leraor waarkt in Assen, Deventer en op Stadsknaol. Hij steeit noe weer veur de klas in Leek en woont al jaoren met zien gezin in Lievern.


Zien schrieversschap hef in de loop van de jaoren aordig wat opleverd, maor veur alles kuj Martin Koster typeren as ‘Mister Roet’. Hij hef in 1979 saomen met Ton Kolkman het Drents Letterkundig Tiedschrift Roet opricht en dik twintig jaor hef e der redacteur van west.
Kolkman en Koster vonden in 1979 dat er ‘neudig ies wat daon worden mus an ’t anfietern van de verzoorde Drèentse letterkunde die meeisttied niet wieder komp as ‘siep, schaop en scheper’. Veur de oprichting van Roet hef Martin Koster zien bijdraogen an Oeze Volk stuurd, mor de redactie van dit blad had niet veul op met zien teksten die niet pasten in de kraontiespottencultuur. Roet kreeg in 1995 de SNS-cultuurpries van Drenthe veur literatuur
In 1995 hef Koster bij Het Drentse Boek Zölfportret mit sparzegelties publiceerd. ’t Roetnummer van winter 1999/2000 stun in ’t teeiken van Koster zien ofscheid as hoofdreacteur. Zien waark is in dat nummer bundeld met as titel Ave Reest.
In 2004 hef Martin Koster een blooumlezing saomensteld oet 25 jaor Roet met as titel Strèupers van de Taol.
Martin Koster komp altied dudelijk veur zien meeining oet en zien teksten hebben een satirische inslag, zien gedichten binnen wel ies parodieën. Dat hef in Drenthe wel ies veur problemen zorgd. Zo hef e op Marga Kool heur Achter oen ogen het gedicht Veur mien roeten schreven. Winter op de Paaizermao van Peter van der Velde wör Zommer op de Paaizermao.
Zien gedichten gaon over de dood, allennig weden, de stoere verholding tussen manlu en vrouwlie en over de mèensen an de raand van de saomenleving.

In oktober 2006 hef Stichting Drentse Taol, de veurloper van het Huus van de Taol, een schrieverspetret van Martin Koster prissenteerd. Dizze dvd/video kuj bestellen bij het Huus van de Taol.

Aandere streektaolactiviteiten: twei jaor gastdocent Drents bij de Pabo in Möppel; redacteur van de cursusboeken Noordenvelds en Middendrents; mit Marga Kool samensteller van radiocursussen Drentse taol en literatuur; corrector en èendredacteur van een koppel Drèentse publicaotsies; körte tied bestuurslid van de Drentse Schrieverskring; stun an de wieg van het tiedschrift Krödde, de Grunningse tegenhanger van Roet; columnist van de Drentse Courant en ’t Dagblad van ’t Noorden. 

Hij publiceerde as Meine Roswinkel (en nog twintig aander schoelnaomen) en van 1995 of onder zien eigen naom gedichten, verhaolen, satirische stukkies en parodieën. Zien waark kwam in een koppel bloemlezings terecht.

Boouken:

  • Zölfportret mit sparzegelties (Zuudwolde 1995),het eerste Drentse literaire ego-document.
  • Het hondeparadies (een Suske en Wiskealbum, de eerste Drentse stripvertaoling, Grunning 1998),
  • de Nederlandstalige monografie Tegen de stroom in. Het kunstenaarschap van Rudi Seidel (Zuudwolde 1998),
  • Ave Reest (het winternummer van Roet 2000), een bloemlezing uut zien wark.
  • Strèupers van de Taol, bloemlezing van 25 jaor Roet ( Zuudwolde, 2004)
  • Is 't vandage of gister (vertaolings van Vasalis + redaksie) (Beilen, Het Drentse Boek 2009)
  • Hotel an 't spoor (Beilen 2010) dichtbundel
  • Oostwaartsch! (Beilen 2016) novelle. Gedrukt in beperkte oplage in serie Linksum. Boek is as e-book verkiregbaar.

In meert 2011 hef Martin Koster de Streektaolpries 2010 van Het Dagblad van het Noorden wonnen met Hotel an 't spoor.

 

Hieronder kuj een keur oet ’t waark van Martin Koster lezen.


Umsums

Hier graaft hij nog op ’t Witterveld
veur eigen braand en weinig geld,
een vrouw, wat kiender en een sik
en seins wat foezel veur de skik.

’t Levent is in de regel min
en achterof hef ’t ok gien zin.

Hij lig nou in ’t zore zaand.
Mar vene blef, dit heidens laand.

Uut: Ave Reest (Roet Winter 1999 / 2000)

Panta Rhei

Stroom ik
deur lege laanden,
langs Voele Riete, Wildenbarg,
De Rieverst en de Kniepe,
dan droom ik.

In wintertied was ik bried
as Iessel, Vechte,
mar deur de mèensen,
die alles regeln wilt,
schroom ik.

’s Zomers
komp ’t water niet
meer tot an mien lippen.
Ik hale Möppelt,
mar vraog mij of:
Stroom ik?

Ik stort mij uut
in ’t Diep.
’t Heden glidt in ’t verleden;
alles giet veurbij.
Stroom ik of droom ik?

Uut: Ave Reest (Roet Winter 1999 / 2000)

Ie reist wat of…

Ie reist wat of vandaag de dag
Mit trein of tram of DVM
Veur mien part mit de KLM
Mar waor het lot oe brengen mag

Naor mannenlief of vrouwenlach
Ie reist wat of vandaag de dag
En al te gauw gaoj overstag
In trein of tram of DVM

En op een veurjaornommedag
Volg ie oen innerlijke stem
Gaoj hen die fatale femme
Dan slaoj een mooie liefdesslag
Ie reist wat of vandaag de dag

Uut: Ave Reest (Roet Winter 1999 / 2000)

Erica waor bistoe bleven

daor lig ze nog
die lil’ke drèentse heide

wat voel en stroek
en grös en schaop

een ansichtkaorte
van een halve stuver

’t is kuunst
en aans is ’t niks

kuunstmes deraover
en dan de ege!

Uut: Ave Reest (Roet Winter 1999 / 2000)

Requiem veur een hunebed of Petrae in de vrömde

lillijke stienebulten zaand deraover

Uut: Ave Reest (Roet Winter 1999 / 2000)

Tussen pier en liester

Het regende zo zacht, maor ach wat zung de liester…
Ik kreup over de straot – de weg van Spier naor Wiester –
Ik was zo jong nog, nog maor krek geboren…
En wus nog niks van liesters en aandere gevaoren.

De grond was geil deur ’t ofval en de lieken
En stinken dat het dee meneer, van hier naor Hieken!
Ik kreup over de straot en heurde allent die liester
Daor an die stille weg, de straot van Spier naor Wiester.

Maor ik gung aal maor wieder en achtte niet de regen…
En al gauw kwaamp mij die gieteling integen,
Hij kreeg mij an, die gloeperd, die minne eikel.
En sloekt mij deur, ik starf de dood, nee ik recycle.

Uut: Ave Reest (Roet Winter 1999 / 2000)

Zummer op de Paaizermao

Wij ligt stil en haost bevroren
Schoren schaopen achter ’t hek
In Stad hebt wij een vibrator kocht
Een speulding dat naor boven stek

Hoe diep kuj gaon in de schoel van
De liefde in de butenlocht al an de diek
Heurt dat hier wel dat repen
Met riw uut een sjoekrige seksboetiek

Mien sterrenbeeld zeg ‘ie gaot hen de haaien
As ie mit een vrömde hen een slaopstee gaot’
Wat fietsers die menaar wat aaien
En even bij de vreding stille staot

De zummerwiend strek langs oenze kleren
Die stillegies wacht tot wij op huus angaot
Wie leven wil mut vrijen leren
As ’t zummert op de Paaizermao

Uut: Ave Reest (Roet Winter 1999 / 2000)

Gaoj mit

Gaoj mit
’t aovend gaow vurt
wij pakt de trein en
stapt ienerwaorens uut en
gaot slaopen in een hotel en
eten in een dik restaurant

ik hebbe gien zin an reizen en
slaopen mit oe wil ik niet en
van eten mut ik speien

gaoj mit
’t aovend gaow vurt
wij pakt de trein en
stapt bij een badplaatse uut en
dan gaow lopen langs ’t strand

ik holle niet van reizen en
ok niet van de zee

gaoj mit
’t aovend gaow vurt
wij pakt de trein en
gaot hen de stad en
wij drinkt een glas of wat

ik holle niet meer van oe.

Uut: Ave Reest (Roet Winter 1999 / 2000)

Apart

Ik schrieve in ’t Drèents. Een eigenaordige bezigheid mit niet veule meer as een paar honderd beoefenaors. Mar ok de Veriening tot Behold van de Mieghummel (um mar ies wat te numen) hef barre weinig leden, mar is daorumme nog wel weerdevol. Schrieven en dat ok nog ies in het Drèents. Dat is wel hiel apart. Je kunt ja beter hengaon en schrieven in ’t Hollaands. Of in ’t Engels. Dan hej ja veule meer lezers.

Ik schrieve in ’t Drèents umdat dat mar deur een haandtievol mèensen edaone wordt. Der mut, mit aandere woorden, in ’t Drèents nog hiel wat ontwikkelingswark verricht worden. Ik schrieve niet in ’t Hollaands. Niet umdat ik niet in ’t Hollaands schrieven kan of in ’t Hollaands niet an de bak komen kan. Misschien is beidend wel zo - ik hebbe ’t nooit probeerd - mar ik hebbe der ok (en veural) gien enkele behuufte an. Butendes wordt der meer as zat eschreven in ’t Hollaands.

Ik schrieve in ’t Drèents umda’k daor aordigheid an hebbe. Dat komp hiel warschienlijk deurda’k in de eerste zes jaor van mien levent nooit aans epraot hebbe as ’t nuverste Drèents dat der bestiet: ’t Riest- of Zuudwestdrèents.

Ik schrieve in ’t Drèents umdat wij bij oens thuus alle zaoterdagaovends luusterden naor ’t Drèents programma van de RONO.

’t Drèents programma mit (wie uut die tied zul hum dat niet herinnern) Hans Heijting en zien Drèentse Dichterstuun en mit Max Douwes en zien Mans Tierelier. Ik schrieve in ’t Drèents umdat ik begun zeuventiger jaoren in de kunde kwam mit ’t geschreven Drèents. Ik las wark van dichters die mij wat te zeggen hadden, in een taal die mij hielemaole eigen was. Ik mut zeggen dat van ’t tal openbarings dat ik in mien levent mit emeuken hebbe dit ien van de belangrijkste mit ewest hef.

Ik schrieve in ’t Drèents op mien maniere. Dat probeer ik in elk geval. Ik wil niet voldoen an de verwachtings van een al of niet bestaond Drèents publiek. Ik schrieve over een paar zaken niet dus. Niet over hoe goed en mooi ’t vrugger wel niet ewest hebben zul. Niet over de natuur van ‘oens’ prachtige Drenthe mit zien essen en zien diepies, mit zien hunebedden, zien bossen en zien heide. Niet opgelegd grappig, hoewel ie daor ’t beste de beune mit op kunt. Dat wil aans niet zeggen dat ik niet over mien verleden schrieve (een aander ziende he’k ja niet) en ok de Riest en ’t Lieverder Deipie kriegt in mien wark een plak.

Schrieven in ’t Drèents, ’t is en blef een aparte angelegenheid. En dat stiet mij an. Ik holle wel van apartigheid. ’t Is de sjeu van ’t levent. Mar de mieste mèensen bint wat aans as mij. Mooi zo. Dat mut ok. Op ien veurweerde dan. En die is dat ze mij mien gang gaon laot. Dan zal ik mij niet bemuien mit heur, behalve dan misschien in ironische zin.

De problemen in de wereld zit hum der vake in dat ‘men’ een ander zien gang NIET gaon lat. Dat men alles dat aans is ofkeurt, dat men in hoge maote intolerant is. Dat hef ’t levent in de dorpen der seins niet vrolijker op emaakt en paartie asielzukers hadden heur ’t levent hier ok vaste aans veur esteld…

Uut: Ave Reest (Roet Winter 1999 / 2000)

 

Media