Seidell-Broekhuizen, Gré (1929)

Grietje Broekhuizen is geboren an 't Oranjeknaol bij Zwiggelte. Doe ze een jaor of tien was, verhoesde ze nor Echten. Nao de legere schooul dee ze de Mulo in Hoogeveen en daornao een opleiding veur hoesholdkundige in Meppel. Nao heur studie waarkte zij o.a. as kinderverzörgster in 't Noorderhuis bij Hoogeveen en laoter as bezigheidstherapeut bij 't Rooie Kruus.

Nao heur trouwen in 1956 gung ze met heur man nor Eindhoven en daor begon ze te schrieven. Gré Seidell-Broekhuizen debuteerde in 1971 met gedichten in Oeze Volk, waor ze sund die tied een vaste metwaarker van west hef. Laoter publiceerde ze ok verhaolen in de Hoogeveensche kraant. Heur gevulens kan ze het best in heur moedertaol under woorden brengen.
Gré Seidell-Broekhuizen hef veer dichtbundels publiceerd: Oerkenblatties (1980), Regelrecht (1983) Tussenruumte (1989) en Aoverveer (2010). De eerste tweei verschenen bij Hummelen in Assen. Tussenruumte en Aoverveer bint uutegeven deur Het Drentse Boek.

Heur dichterschap is herkenbaor an een zörgvuldig taolgebruuk, traditionele vörm en wat thema anbelangt vaok natuurpoëzie. Zij schildert 't laand waor ze van holdt. Staodigan kommen der ok wat persoonlijker motieven en deeipere geveuilens in heur waark naor veuren. Het gevaor van het te kleine, kneuterige en te bepaarkte wet ze knap te deurbreken deur heur zuver taolgebroek en het onverwachte in heur poëzie.

In opdracht van Stichting Drentse Taol hef Albert Haar van Rikrak Communications een schrieverspetret van heur maokt. Dat is in december 2005 prissenteerd.

Hieronder kuj een stuk of wat gedichten van heur lezen. De spelling is hier en daor anpast an de officiële Drèentse spelling.

 

Oerkenbladties

An de boswal, langs het padtien,

greuit het kleine oerkenbladtien,

hoewel eeuwen bint vergaone,

of 't er altied hef estaone.

 

De blauwe bloempies an het staaltien,

vertelt een oerold volksverhaaltien;

onopvallend tussen 't grös

döt 't zien kleine hartien lös.

 

In het nederige blad,

hef het altied krachten had,

want ze trökken alle zeer,

zèe men vroeger, uut een zweer.

 

In het olde Drèentse laand

heurt de oerkenblatties plaant

umdat 't onbewust verwoordt

oenze eigen Drèentse aord.

 

De scheuvelloper

Krakend kreunt het in de sloten

strammig ritselt 't dreuge riet

langs de kaanten, waor de boten

vasteklemd ligt in de tied.

 

Mit vlagen jag in vage vegen

de dunne stoefsnei aover 't ies,

weeit hoge rillen tegen hegen:

witte strepen in het gries.

 

Het laand, de locht, 't verkleumde leven,

bevreuren in het gries pastel

mit grauwe blauwen, waorin even

een huver trekt deur 't strakke vel:

 

Een silhouettien, kroem gebeugen,

snid visgraotlijnen in de snei

en in de stilte - 't kwam anevleugen

iezer op ies - en 't is veurbij.

 

Dan keert de stilte, nao dit even

bewegen in de ienzaamheid

en krimpt van kolde weer het leven

töt starre onbewèeglijkheid.

 

Veurbij

nooit

was de dood

zo indringend

naobij

de schrouw

um geheur

weur klaankloos

weerkaatst as

veurbij

 

Mien maagien

Mien maagien

wat laag ie

iens dicht an mien harte;

deur zunnige dagen

heb ik oe edragen

wij waren ien hiel'

uut twei dielen apart.

 

Mien maagien

nou draag ie

oen eigen kompas,

zo mus het jao gaon toch,

mar 'k blieve hier staon nog

en wuive oe nao

achter 't glas.

 

Moedertaal

Het begun van oens verhaal

weur verteld in moedertaal

deur eigen volk - vertrouwde wiegen

van oerold vlechtwark, taoie twiegen

in vorm ebeugen, in bochten dreven,

eschaafd, eschoerd, mar hiel ebleven

hier hebt de eerste klaanken klunken

hier is het eerste woord edrunken

mit moedermelk - het zachte zingen

zul blievend bij ons binnen dringen;

en wat der later naost much komen:

oens diepste deinken, mooiste dromen

draagt teksten in de moedertaal

net as 't begun van oens verhaal.

 

Miskend

Zien volk had hum as kiend eleerd:

wie nooit wat zeg, zeg niks verkeerd.

Verbargt oen diepte en oen zwakte

en holdt oe mar wat op de vlakte.

 

Mar hij wol wat in een ziel kun wonen

op zien meneer de mèensen tonen,

begriepend, treustend, wol hij 't zeggen,

een arm um een scholder leggen.

 

Toen 't volk miende het aans te zien

en mit het stompe mes gung snien

in wat veur hum haost heilig was,

deu hij de loeken veur het glas.

 

Van die tied of trok hij een vrèe

rondum die zo bezeerde stèe

en achter dichte dove deuren

verdween de zunne uut zien kleuren.

 

Verleuren liefde

Zo hoog ontsprungen

edaanst

ezungen

wolkenloze

hemelhallen

stroomversnellings

watervallen

 

stark

leek de stroom

toen is de droom

verdrunken

in het deltazaand

gien water meer

en ok gien laand

uut

evlakt

of

ezwakt

uut.

 

Verleuren liefde komp oet de bundel Maandewark, oetgeven deur Het Drentse Boek bij het virtigjaorig bestaon van de Drentse Schrieverskring.

 

Hoogzomer

Wanneer de dauw nog druppelzwaor

dof dale hangt, op 't keerpunt waor

nog stilte is van 't nacht'lijk zwiegen,

begunt wied vot een locht te stiegen

aover de drömpel van de morgen

ánzet van zegen en van zorgen.

 

In 't schemergries van lochtig glop,

Drenthe wordt wakker en stiet op.

 Een leeuwerik drag heur lichte lach

hoog naor de klaorte van de dag

en 't vredig vee komp saam edreven

um witte wèelde of te geven;

 er giet een golden golving deur

de riepe rogge langs het speur.

 

En as ze 's aovends muu, verhit

nog even op de huken zit

 tegen de holtwal, vuult ze 't beven

van het zowat voldragen leven

en mit een glömlach op 't gezichte

knupt ze heur nevelnachtjak dichte.

 

Oet: Scheupers van de taol

Media