Roessingh, Louis Albert (1873-1951)

De dichter en schilder Louis A. Roessingh is in 1873 geboren in Assen. Daor hef e ok Drèents leerd. Hij was een zeun van de president van de arrondissementsrechtbaank in Assen, Izaac Roessingh en Trijntien Bouwina Homan.

Louis Albert Roessingh hef eerst de hbs in Assen daon en daornao hef e een opleiding volgd an de Academie der Schoone Kunsten in Antwaarpen. Tiedens een fietstocht hef e Elp ontdekt. Hij hef der een hoes bouwen laoten, dat e de Zandhof neuimde. Tiedens de Eerste Wereldoorlog was 't een toevluchtsoord veur Roessingh. In laoter jaoren gruide de Zandhof oet tot een kasteeiltie. In Elp schilderde Roessingh het landschap en de mèenschen in dat landschap. Hij woonde tegenover de schilder Reinhart Dozy. Nao 1910 woonde hij ofwisselnd in Antwaarpen en Elp en begon hij ok te dichten in 't Drèents.

Roessingh schreef kleine gedichten van mor dreei of veer strofen van veer regels met körte regels. Zien taol is zuver. In België komp e onder invloed van Guido Gezelle. Die zien natuurmystiek is anwiesbaor, maor dan op zien Drèents. Het godsdeeinstige van Gezelle is bij Roessingh zowat heidense mystiek worden: der verschienen witte wieven en dweellochten. De zielen van de schepers die oet de tied kommen binnen, wonen in een bossie op de heide.

Aal dat ‘bijgeleuf' wordt met een knipoog van ironie deurgeven. Boetendes zit der in zien poëzie een beetie een verontschuldigende toon. De ironische ondertoon vörmt de kracht en de bepaarktheid van zien poëzie; poëzie die de dingen nog klein holdt: je moe'n ja niet overdrieven. Poëzie van vort nao de oorlog is allennig nog mor tiedverdrief.

In 1948 was Roessingh de eerste Drèentse schriever waor of 't Drents Geneutschup een bundel Drèentse gedichten van oetgeven hef; een klein mooi booukie met de titel 't Diggelhoes. Gedichies van Louis A. Roessingh bij ‘nkannerk gaard deur Jan Naarding. Met petret en eigenhandige illustraoties van de dichter'. Oet ‘'t Diggelhoes' kuj hieronder een stuk of wat gedichten lezen.

In 1951 is Louis Albert Roessingh in Antwaarpen oet de tied kommen. Hij lig begraoven op 't kerkhof in Börk. In 1951 is nao zien overlieden zien autobiografie verschenen met de titel: Stad der paleizen.

In 1982 hef Stichting Het Drentse Boek een boouk oetgeven over de schilder Louis Albert Roessingh ‘Drenthe - Antwerpen vice versa'. 't Boouk is schreven deur Albert Doedens. In 1988 hef Stichting Het Drentse Boek de bundel Stoefzaand, gedichten en tekeningen van L.A. Roessingh oetgeven. In dit booukie steeit waark oet de periode 1939-1948, dat nog niet eerder verschenen was.

 

Veuroetgaank

Ja, krek ales weur hier offerd:
Brede wegen, heid' en heerd,
Strubben, wal en zaandverstoeving,
Ales weur verliekedeerd.


Daolkies wordt, mien golden iempies,
Hier het leste slaggien scheurd.
Veur deen sangen hoed, mien Drenthe,
Hebt deen kinder 't geld dan beurd.


Dwelend zuuk ik nog de ressies,
Dee men over luut veur oes,
En ik speul, as paartie kinder,
Stillijk met een diggelhoes...

 

Gien tied

't aole Jaansie reup mij binnen
in zien aole plaggenkeet.
'k Zee hum - 'k mus toch waat verzinnen -:
"'k Heb 't te drok, ‘k kan 's mörgens neet!"


Laoter, oet mien koetsewaogen,
Zaag ‘k hum staon waer veur zien keet.
't waas, of ie waer waat wol vraogen,
‘k reup aal vaast: "'k Kan 's aovends neet!"


't Jaansie hebt ze nou begraoven. ‘k Kan wel raeren van de spiet.
kiek, de Dood met aal zien draoven,
Die vun toch nog wàl de tied...

 

Bladvulling

Te laot hebt ze mij ales geven.
Bliekbaor heurt dat in mien leven.
As nou Heintien met de zeinde
Dit maor wet op 't einde.


wat bin'k an 't waark, wat doe'k mien best.
As 't Heintien maor neet vrag op 't lest;
"Hef 't ales d'muite waerd wal west?"

 

Zoepertien

Is 't wal neudig 't medelieden,
Neudig, dat wij hum vervluukt?
Meug'lijk vindt ie in zien glassien
Wat wij eeuwig zuukt.

 

Wat wezen zol

Er lagen ies wat ekkelties
deep under gres en spil.
Heur leven leek een spullechien.
Ze hadden zuver wil.


Ze dreumden van de veurjaorszun,
Van ales en nog wat.
Van laoter, as de veugelties
ees zungen in heur blad...


Wat leup 't toch aans, mien ekkelties!
Veur jou kwaamp neet de zun...
Och, dat dan ook zo'n wreutertien,
Zo'n zwientien jou daor vun!

 

Haarfstnacht

Langs de bossem van de heerd
Met zien oetgedeufde kolen
Glid van d'egge stil de maon
Maank de riegel stolen


Lege stolen, dee daor wacht
Op de meensken, dee neet kommen
In de hof, in 't bleke locht,
Kwient en staarft de leste blommen.


O, dee kaolde zulvern nacht!
As daor ale dingen zwiegen;
En de leste appel vaalt
Oet de kale zwaarte twiegen.

 

Allén

Zul ik dan gien proter kriegen,
Van de naober gien geloed?
Daolkies mu'k hen berre tiegen,
Waant de heerd geet stillijk oet.


Kiek de kaolde mist ies sloepen
Deur de loeken veur de roet!
En de daogen, die zo kroepen,
Maoken kregel mij in de hoed.


Want hoe teumig paartie toeren
Ik mien hof en börchie vin,
Um allén te koekeloeren
Is mij toch neet naor de zin.

 

Anne de Vries, de schriever van Bartje, hef een gedicht schreven over Roessingh. Dat wiw joe ok geern lezen laoten.

ROESSINGH

Doe ol' Roessingh wuur verluud,
Luut de locht zien zwaore wolken
Hangen as een zwarte wao...
En dat iekien op de heide
- Wied verdweeld van darp en es -
En de meidoorn bij de mao,
En de ol' jeneverbes,
En de berk in de hof van 't börgien,
En de brem bij de heideplas,
Stunden slap en stil te kwienen,
Of er nou gien hoop meer was...
Maor doe 't volk weer was vertrokken
En de maon scheen in de nacht,
Kwamen staodig olle voeten
- En een stokkien tikte zacht -
En ze huulden stil bij 't iekien,
En ze stunden bij de brem,
En zien haanden aaiden 't berkien,
Meidoorn, els en liesterkral,
En zien goeie olle stem
Zee met een verbörgen lachien:
"Wees toch wiezer, ik bin d'r wal..."

Anne de Vries