1 april

Op 1 april stuurt men de gekken, waor men wil, kuj lezen in het Woordenboek van de Drentse Dialecten. Het is toch een beetie een vrumde gewoonte om op eein dag in ’t jaor de aander veur ‘t lappie te holden, mor lichtkaans hej zölf vanmörgen vro ok eein veur de gek holden, of waj zölf ‘t slachtoffer.

-          Op 1 april deden ze eerder meer aan fopperij. (Borger)

-          De buurman hadden ze veur de gek holden en hij har donders de smoor ien. (Uffelte)

Grappies oethaolen op 1 april gebeurt niet allennig in Nederlaand. Eein op die dag veur de gek holden komp op ongeveer dezölfde maneer veur in grote deeilen van Europa en is ok bekend in Amerika, Rusland, Australië en Noord-Afrika.

De oldste bron veur de 1-aprilgrap is een Fraanse bron van 1508. Veul mèensen in Nederlaand dèenken nog altied dat de 1-aprilgrap ontstaon is met de innaome van Den Briel deur de Waotergeuzen op 1 april 1572, mor de eerste vermelding in een Nederlandse bron komp al oet 1561. De geschiedenis geeit dus in ieder geval weerom tot het begun van de zestiende eeuw. Het feit dat het op veul verschillende steden veurkomp wes derop dat het nog older is. Tegenwoordig wordt vaok perbeerd om een groep mèensken veur een ‘belangrieke’gebeurtenis naor een bepaolde plaots te kriegen. As elkenein der is, wordt dudelijk dat ‘t een 1-aprilgrap is en worden ze oetlaacht. Zo heb ik as klein jonkie een keer vergeefs waacht op een gratis voetbaal.

 

In het Drèents kuj eein veur ‘t lappie holden, veur de gek holden, de gek ansteken, mor ok begekken,

begugeln, prilken, vernaffeln, begoocheln, verknollen of verschunen.

De woorden plaogen en pesten worden in het WDD veural gebruukt as ‘t om kinder geeit.

-          Het is toch zo'n naar ventien, hij plag aaid kleine kinder. (Schoonebeek)

-          Det main wordt altied eplaogd op de schoele. (Broekhuizen)

-          Die döt niks aans as wichter pesten. (Westdorp)

 

Plaogen wordt ok as onpersoonlijk waarkwoord gebruukt veur aj aargens last van hebben:

 

-          Wat plag mij die smerige koeze. (Ruinen)

-          Eigen schuld plag een meinse het miest. (Noordscheschut)

 

Het Drents hef met de woorden ‘targen’ of ‘taargen’ nog een woord veur eein plaogen, mor veur mien geveuil is taargen gemeeiner as plaogen. In het Nederlaands ken wij het veural in de oetdrukking ‘tergend langzaam’.

 

-          Hij targt oe het bloed onder de nagels vandaon. (Zuidwolde)

-          Wat bi’j een taargerd; kuj wel tegen die kleinties? (Eext)

 

Mor kiek vandaog mor oet met wel oj een grappie oethaolen want het woordenboek van Molema waorschouwt joe:

 

-      Die de gekken taargt, hef slaog te wachten.

 

reageren: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

bron: dr. G.H. Kocks - Woordenboek van de Drentse Dialecten